Ekumena i anekumena

Naseljene i ne naseljene oblastiAktuelni razmeštaj čoveka na Zemlji rezulatat je njegove adaptivne evolucije i delatnosti u konkretnim uslovima geografske sredine. 

Ekumena obuhvata stalno naseljeni deo kopna, koji uključuje sve naseljene, osvojene ili na drugi način uključene teritorije u život, proizvodnju ili druge delatnosti ljudi. Prvi opis ekumene susreće se kod starogrčkog geografa i istoričara Heketeja Miletskog. Ukupna površina Zemlje iznosi 510 mil. km². Od toga na kopno odlazi 149 mil. km² (29,2%). Oko 90 miliona km² svetskog kopna je ekumena.

Anekumena obuhvata prostore koji još uvek nisu naseljeni. To su pre svega, ledene pustinje, Antarktida, Grenland, daleki američki sever i bezvodne pustinje pre svega velika bezvodna dijagonala koja se pruža od zapadne saharee do pustinje Gobi i pojas tropskih i suptropskih pustinja Stenovitih planina, Anda, Namibije i Australije.

Teritorije anekumene i subekumene ne samo da su skoro nenaseljene, nego predstavljaju i teško savladive barijere za kretanje ljudi između susednih delova ekumene. Tu spadaju takođe i visoki planinski masivi, mkoje karakterišu veliki nagibi reljefa, opadanje temperature i atmosferskog pritiska sa visinom, zbog čega su gornji visinski pojasevi nepovoljni za čoveka. Konačno, anekumenu i barijeru za ljudska kretanja predstavljaju zone gustih ekvatorjalnih šuma, pre svega amazonska Selva, zatim močvare. Svetsko more zahvata 362 mil. km² (70,8%) i u celini je anekumena, tj. nenaseljeni prostor.

Subekumena je prelazna zona između ekumene i anekumene. U njoj sezonski žive nomadi, lovci. Ona obuhvata tropske šume, stepsko-pustinjske oblastitajge, tundre, kao i srednje visinske oblasti. 6% je subekumena.

Granice ekumene zavise, pre svega, od granice hladnoće, granice suše i visinske granice. Na severnoj hemisferi Eskimi žive do 78 stepeni SGŠ. U nekim krajevima javlja se naseobinska inverzija, odnosno pojava, da su predeli na većim visinama gušće naseljeni, zbog toga što je klima u nižim predelima vlažna i nezdrava (Etiopska visoravan, Meksička, Srednjoamerička i Peruanska visoravan).

Gornja granica ljudske naseljenosti  je različita i kreće se od 50m (Norveška) pa do 5476 (vrh Denki Indija, čuvarska stanica).

Donja granica ekumene određena je obalskom linijom mora i okeana. U Holandiji ta granica je najmanja i nalazi se ispod nivoa mora zbog nasipa koji se prave na morskoj obali, kojima se pravi obradivo i građevinsko zemljište i nazivaju se POLDERI.

Leave a Reply